Onderzoek

Onderzoek Dialogisch Differentiëren in het basisonderwijs

Naast mijn werk als hogeschooldocent en onderzoeker aan de Pabo van de Haagse Hogeschool, doe ik ook promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit. Ik ben geïnteresseerd in hoe leraren hun onderwijs afstemmen om tegemoet te komen aan de onderwijsbehoeften van hun leerlingen. Hierbij heb ik specifiek interesse voor de rol die de leerling in dit proces speelt; hoe betrekken leraren hen bij het proces van afstemmen en differentiëren?

Mijn onderzoek bestaat uit vier onderdelen:

In de eerste studie onderzoek ik op basis van welke bronnen de leraar het proces van afstemmen op verschillen tussen leerlingen vormgeeft. Ik onderscheid en verbind hierin de begrippen differentiëren, adaptief onderwijs en formatief handelen. Aan de hand van vragenlijsten en aanvullende interviews zijn leraren bevraagd naar hun gebruik van informatiebronnen om af te stemmen op verschillen. Triangulatie door gebruik van verschillende bronnen om juiste beslissingen te nemen in dit proces is belangrijk. In de verschillende fasen van het differentiatieproces zien we dat leraren verschillende informatiebronnen in verschillende mate gebruiken. De rol van de leerling is klein ten opzichte van het gebruik van andere bronnen.

In de tweede studie onderzoek ik op basis van interviews HOE leraren het afstemmen vormgeven en WAAROM ze doen wat ze doen. Door deze informatie krijgen we meer inzicht in het pedagogisch redeneren van leraren bij het afstemmen op verschillen. In de interviews is specifiek gevraagd naar de rol van de leerling in dit proces. De interviews zijn afgenomen op 9 scholen in de regio Haaglanden, op scholen met uiteenlopende schoolwegingen om te onderzoeken of er verschillen zijn tussen leraren die op een school met een hoge, gemiddelde of lage schoolweging werken.

De derde studie onderzoekt WAT leraren DOEN tijdens het afstemmen op verschillen en dan met name hoe zij de leerling betrekken in dit proces. Leraren zullen worden gefilmd terwijl zij een instructie geven en de verwerking begeleiden en terwijl zij een (verlengde) instructie geven aan een kleine groep leerlingen

De vierde en laatste studie is een interventiestudie. Op basis van bovenstaande studies wordt een interventie ontworpen waarin leraren scholing ontvangen t.a.v. het betrekken van leerlingen bij het proces van afstemmen. Ervaringen tijdens reguliere lessen worden genoteerd door de leraren in een logboek. Ook de ervaringen van leerlingen zullen worden onderzocht.